







A
biblioteca escolar é un espazo de ciencia e para a ciencia (como o foi sempre), máis alá de preconceptos e esquemas restrictivos aínda presentes nalgún profesorado. As novas bibliotecas escolares amosan esta realidade cada vez que poñen en marcha ou apoian proxectos do ámbito das ciencias. E cando a biblioteca escolar e o Departamento de Matemáticas se aúnan poden dar lugar a proxectos tan fermosos coma este: XEOMETRÍA CÁLIDA, proposta do profesor Manuel Cortegoso, do Departamento de Matemáticas do IES Sánchez Cantón, de Pontevedra, que recibe o apoio total e entusiasta do equipo de biblioteca. Os traballos realizáronse durante todo o curso no espazo da biblioteca escolar, en horas de titoría, con alumnado de 4º curso de ESO. Afirma a responsable da biblioteca, Charo Sánchez: "É tamén un traballo de equipo porque cando traballamos xuntos os proxectos tenden a mellorar". O vestíbulo do centro acolle a exposición dos traballos elaborados polo alumnado, e nós podemos acceder a través desta exposición virutal. Parabéns!!
Achégase o verán e as bibliotecas escolares galegas publican as súas recomendacións de lecturas, cine, música ou enlaces de interese, que serven de orientación aos distintos membros da comunidade educativa para manter o hábito da lectura de amplo espectro durante as vacacións:
Gemma Lluch - Criterios para seleccionar libros para adolescentes from Bibliotecas Escolares de Galicia on Vimeo.
Intervención de Gemma Lluch que daba inicio á VI Xornada dos Clubs de Lectura, o pasado 31 de maio en Compostela, coa asistencia do profesorado que coordina os clubs de lectura nos centros públicos de ensino secundario de Galicia.
Adoptouse como criterio o compromiso das comunidades educativas na atención e uso da biblioteca escolar, posto de manifesto na memoria do curso 2011/2012, así como o feito de seren centros situados en medios rurais do noso país, principalmente das provincias interiores. Tamén se valorou a dispoñibilidade para colaborar na elaboración dun informe a final de curso, sobre os beneficios desta técnica para o tratamento das competencias lingüísticas (entre outras), para o que se lles enviará en breve un pequeno formulario de avaliación . Así mesmo, os centros participantes deste “proxecto kamishibai”, estan conectados entre si nun foro no que veñen intercambiando as súas experiencias, e que está aberto a todo o profesorado interesado (contactar coa Asesoría de bibliotecas escolares).
Finalmente, pedíuselles aos centros que, unha vez coñecidas as posibilidades deste instrumento, compartisen co resto do profesorado unha produción dos nenos e nenas (un conto, un poema, a exposición dun traballo de investigación...) en formato pdf, vídeo ou outros, co fin de difundir a experiencia ao conxunto dos centros educativos.
Abrimos pois este espazo na páxina de Bibliotecas Escolares de Galicia, dedicado ao kamishibai, no que iremos incorporando informacións e materiais sobre este interesante recurso. Velaquí un exemplo: nenas e nenos de 6º de primaria do CEIP Quintela, de Moaña, contan o conto A ratiña presumida, nas aulas de infantil:
Chéganos, desde o IES Poeta Díaz Castro, de Guitiriz (Lugo), este documental sobre o poeta que dá nome ao centro, Xosé María Díaz Castro. A lus do mundo. Redescubrindo ao poeta Díaz Castro "inclúe entrevistas e enquisas na rúa, ademáis dun apartado musical importante con varios temas que inclúen os versos de Díaz Castro e son interpretados pola aula de música do centro. O documental foi realizado por alumnos de 2º, 3º e 4º da ESO dentro dun proxecto enmarcado nos programas da Consellería de Educación de fomento da excelencia..
Dende a escrita do guión, ata a realización das entrevistas, todo o documental foi realizado polo alumnado co apoio de profesores e máis de Cristina de la Torre, xornalista e realizadora en Pasen y Vean Comunicación, quen se encargou de dirixir o obradoiro. A directora do centro, Olga Aguiar, destaca que o resultado superou con moito as expectativas e agardan que a curtametraxe lle dea repercusión ó traballo educativo que se realiza cos alumnos do rural galego, ademais de axudar a difundir a figura de Díaz Castro: “Un autor aínda moi descoñecido e que precisa recuperar o seu lugar no imaxinario cultural galego”. Sandra Tenreiro, a profesora de música e que compuxo as cancións, destacou a creatividade e implicación dos rapaces, ata o punto de que un alumno de bacharelato versiona e rapea un dos poemas. Tódalas cancións terán licenza Creative Commons e estarán dispoñibles en Internet. "
Sumámonos á biblioteca do centro na difusión deste excelente traballo que fala por sí só da creatividade e da capacidade do alumnado, cando está ben acompañado por un profesorado atento e sensible, consciente do seu papel no momento educativo que nos toca vivir. Parabéns!
A iniciativa do CEIP DE CERVO (Cervo, Lugo) varios centros da Mariña luguesa embarcáronse neste curso na celebración dun Día da Arte Galega na Escola, arredor do 1 de xuño, data na que se conmemora o nacemento de Luís Seoane. A intención última é a de coñecer pouco a pouco aos grandes artistas plásticos galegos e abrir a escola aos artistas locais, creando vínculos de colaboración coa cultura do medio máis próximo.
Coma este ano, o 1 era sábado, pasaron a celebración para a primeira semana de xuño. Comezan a chegar as noticias sobre as actividades que están levando a cabo, que difundimos polo seu interese e por ser un exemplo de colaboración intercentros; amosan tamén as posibilidades que o medio ofrece para traballar contidos curriculares, pero tamén para a adquisición de habilidades e competencias básicas, como é a competencia cultural e artística.
Pola súa parte, a biblioteca do CEIP de Cervo propuxera á súa comunidade educativa un proxecto interdisciplinar, A arte que nos rodea, sobre a arte, que desenvolveron durante todo o curso e no que se involucraron moitos artistas da comarca.
Á súa vez, outros centros de Galicia sumáronse a esta iniciativa de celebrar un Día da Arte Galega na Escola, ou traballaron estes contidos durante o ano. Así, o CEIP de Andrade (Pontedeume, A coruña) estivo inmerso nun proxecto denominado As cores de Galicia, no que investigaron entre outras cousas, ás pintoras galegas, na súa actividade "As cores de Galicia, pinceladas de muller". Elaboraron uns materiais ben interesantes, incluído un caderno do alumnado.
Acaba de saír publicada no DOG de hoxe, 29/05/2013, a ORDE do 16 de maio de 2013 pola que se convoca o Plan de mellora de bibliotecas escolares en centros públicos non universitarios de titularidade da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria para o curso 2013/2014.
A través desta orde preténdese apoiar a continuidade do Plan de mellora de bibliotecas escolares mediante a concesión de novas contías aos centros educativos incluídos neste programa en anteriores convocatorioas así como seleccionar 20 novos proxectos para a súa incorporación.
O prazo para a presentación remata nun mes polo que o último día válido para presentar as instancias será o sábado 29 de xuño de 2013.
Acceso aos ANEXOS (escribir directamente e imprimir)
O 3
1 de maio será a data para a cita anual dos coordinadores e coordinadoras dos clubs de lectura que están a funcionar en 222 centros de ensino público de Galicia no presente curso. Será xa a VI Xornada dos Clubs de Lectura, que terá lugar en sesións de mañá e tarde nas instalacións da EGAP (Escola Galega de Administración Pública).
Ao longo da xornada haberá ocasión para o encontro e o intercambio de experiencias; tamén está prevista a participación de Gemma Lluch, especialista en Literatura Infantil e Xuvenil, membro do grupo de investigadores ERI Lectura, da Universitat de Valencia. haberá un espazo para falar da "lectura social", a tendencia actual de intercambio de experiencia lectora a través das redes sociais, coa presenza dun dos impulsores de Redelibros, a rede social galega do libro, Xosé R. Lois. Poñerá fin á xornada o escritor Marcos Calveiro, un autor moi valorado polos lectores e as lectoras e con múltiples recoñecementos pola súa obra dentro e fóra de Galicia.
A VI Xornada dos Clubs de Lectura é unha oportunidade para coñecer as múltiples actividades que están levando a cabo os grupos de lectura creados en centros educativos de Galicia, que van constituíndose pouco a pouco e grupos de dinamización da lectura nas súas comunidades educativas de referencia, establecendo vínculos con outros grupos de lectores e contribuíndo a unha maior presenza dos libros e da lectura na vida social galega. Os clubs de lectura son unha das fórmulas de fomento da lectura coa xente nova, e cos adultos (preto dun 30% dos centros implicados teñen tamén grupo de lectura de adultos) , que máis contribúe á consolidación deste hábito, e á adquisición de competencia lectora (entre outras), esencial para a formación persoal e directamente relacionada co éxito académico.
A figura de Roberto Vidal Bolaño presenta tantas facetas e tan ricas que, aínda sexo complexa a súa obra para o alumnado máis novo, permite achegarse a el desde o xogo teatral, a palabra e a imaxe. Así o entenderon na Escola de Educación Infantil Barrionovo, de Arteixo, que montaron este photocall, para fotografarse á maneira de Vidal Bolaño. A biblioteca escolar, ambiente de aprendizaxe, tamén, para a expresión teatral.
A biblioteca escolar ten necesidade, e mesmo obriga, de avaliar os servizos que ofrece, así como o uso que destes servizos e dos recursos dispoñibles fai a comunidade educativa, co fin de mellorar e avanzar.
As ferramentas dispoñibles para realizar esta avaliación son diversas, en función tamén da finalidade da avaliación e dos aspectos que se queiran medir.
Pola súa parte, os centros educativos van elaborando os seus propios instrumentos de valoración. Velaquí temos dous excelentes exemplos de enquisa elaborados polo equipo de biblioteca do IES A Pastoriza (Arteixo) destinados a coñecer o uso da biblioteca escolar e recabar información e suxestións para a súa mellora (no caso de querer empregalas, consultar coa persoa responsable da biblioteca, no propio centro).
A Real Academia Galega acordou dedicar o Día das Letras Galegas 2013 a Roberto Vidal Bolaño, autor, director, actor e escenógrafo, entre outras mil actividades que levou a cabo; home de referencia para o teatro, o audiovisual e a cultura galega en xeral. El mesmo defíníase como "un señor maior con sombreiro e bigote, que de xeito absolutamente irresponsable, persiste na estúpida teima de vivir por e para unha das profesións, hoxe en día, máis absurdas do mundo e sen embargo por iso máis grandiosas."
As bibliotecas escolares galegas iniciaron xa o seu labor de sensibilización, información e apoio ao profesorado dos seus respectivos centros, co fin de que o alumnado coñeza e goce da obra deste autor e procurando, tamén, que aprendan a amar a través das actividades, un xénero literario e unha expresión cultural esencial para unha sociedade democrática e unha poboación culta. Seleccóns de recursos, propostas de actividades, materiais para a busca documental, iniciativas para espertar o gusto polo teatro, comezan a difundirse. Velaquí algúns exemplos:
Outros recursos dispoñibles:
- Seminario Galán (Seminario Permanente do CEIP Galan, Oseiro-Arteixo): Roberto Vidal Bolaño
Agustín Fernández Paz: A construción do lector from Bibliotecas Escolares de Galicia on Vimeo.
No Día Mundial do Libro, nada mellor que a palabra de Agustín Fernández Paz, lector, escritor, mestre... falando da "construción do lector" nos pasados Encontros do Plan de Mellora de Bibliotecas Escolares, celebrados en Compostela os días 7 e 8 de marzo de 2013.
"Este
día brinda a oportunidade de reflexionar xuntos sobre o mellor xeito de difundir a cultura escrita e de permitir que todas as persoas, homes, mulleres e nenos, accedan a ela, mediante a aprendizaxe da lectura e o apoio ao oficio da edición, as librarías, as bibliotecas e as escolas. Os libros son os nosos aliados para difundir a educación, a ciencia, a cultura e a información en todo o mundo".
(Mensaxe de Irina Bokova, Directora Xeral da UNESCO co gallo da celebración do Día Mundial do Libro e dos Dereitos de Autor, o 23 de abril de 2013)
Coma en anos anteriores, e para celebrar este Día Mundial do Libro o vindeiro 23 de abril de 2013, edítase un marcapáxinas cun texto orixinal co que unha autora, neste caso PAULA CARBALLEIRA (narradora oral, escritora, actriz, directora de teatro), agasalla ás Bibliotecas Escolares de Galicia. Paula escribiu un texto no que destaca as potencialidades do libro para atraer aos lectores máis novos, mesmo a aqueles que (en principio) ofrecen máis resistencias. Esta edición conta coa colaboración do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte e foi distribuído entre as bibliotecas do Plan de mellora de bibliotecas escolares. Pódese descargar AQUÍ
As bibliotecas escolares galegas comezan a difundir as súas actividades para celebrar o Día do Libro, unha data clave no calendario civil anual para poñer en valor o libro e a experiencia lectora entre a comunidade educativa:
Velaquí a intervención de Luís Aldegunde, do CPI dos Dices-Rois (Rois, A Coruña) nas IV Xornadas de Bibliotecas Escolares de Galicia, celebradas en Compostela os días 9 e 10 de noevembro de 2012. Nela, Luis explica o traballo do centro a prol da formación do alumnado como usuarios críticos dos medios audiovisuais e como creadores de produtos tales como os "telexornais" dedicados aos protagonistas do Día das Letras Galegas que realizaron nos últimos anos.
ACCESO A TODOS OS VÍDEOS DAS XORNADAS
"Descubrimos que os libros se relacionan uns con outros de mil maneiras, levan uns a outros por mil camiños, comunícanse -por amplos corredores ou portas secretas- como as salas dun pazo inmenso, forman parte dun organismo vivo e en continuo desenvolvemento, son follas dunha mesma árbore. Descubrimos a literatura, nunha palabra. Non como materia escolar, non como catálogo de títulos e autores, senón como mundo animado, como universo. Descubrimos a galaxia Gutenberg, o liberespazo, moi anterior ao ciberespazo e mellor cartografado, aínda que non por iso menos rico en sorpresas e aventuras. E ao converternos en libernautas accedemos, entre a infancia e a adolescencia, ao noso primeiro territorio libre." Carlo Frabetti
No Día Mundial do Libro do ano 2008 dábamos a coñecer un texto-agasallo do escritor Carlo Frabetti para as Bibliotecas Escolares de Galicia: O liberespazo. Retomamos, cinco anos despois, aquel fermoso texto e aproveitamos esta cita para deseñar, xunto co ilustrador Andrés Meixide, un "pase ao liberespazo", destinado aos lectores e lectoras. Estes poderán ir recollendo as súas "viaxes" polos libros e, a través do visado da biblioteca (que dá fe destas viaxes), acadar a categoría de "libernautas", con dereito propio a viaxar libremente polo "liberespazo". Este material edítase en colaboración co Ministerio de Educación, Cultura e Deporte, a través do programa "Leer para aprender. Leer en la era digital".
Nos pasados Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares fíxose entrega de exemplares desta pequena publicación, con destino ás bibliotecas escolares do Plan de mellora. O profesorado interesado en empregar este "pase" co seu alumnado, pode DESCARGALO AQUÍ (imprimir a tamaño A5)e AQUÍ (con marcas de corte)
Desde a EEI Barrionovo, de Arteixo, chéganos esta primeira nova da súa presentación ás nenas e aos nenos do centro. E agora, noticia sobre os primeiros "libernautas".
+ LIBERNAUTAS no CEP Xosé María Brea Segade (Taragoña-Rianxo)
Os centros de ensinanzas de réxime especial, como os conservatorios de música, deben adaptar as súas bibliotecas escolares á especificidade de ensinanzas e alumnado. Cando o fan, contribúen á adquisición das competencias que este alumnado debe desenvolver, así como á posta en marcha dos programas do centro.
O vindeiro 2 de Abril conmemórase, tal e como se vén facendo desde o ano 1967, o nacemento de Hans Christian Andersen. A IBBY declarou esa data Día Internacional do Libro Infantil, co fin de lembrar a importancia de ofrecer bos libros a todas as nenas, a todos os nenos, libros de calidade que esperten a súa imaxinación e os axuden a medrar como lectores e como persoas.
Cada ano, esta organización internacional encárgalle unha imaxe e un texto a autores de diferentes países. Nesta ocasión, a autora do texto é a mexicana Pat Mora e o ilustrador do cartel é o estadounidense Ashley Bryan
A través da OEPLI (Organización Española para o Libro Infantil e Xuvenil) podemos acceder ao poema de Pat Mora nas catro linguas do Estado, un poema que remata así:
Lemos xuntos. Ti e eu, dando voltas e voltas,
percorrendo o mundo coa alegría nos libros.
Unha boa oportunidade para coñecer a existencia de distintas correntes artísticas, pictóricas e literarias, que enriquecen coa súa mirada o mundo no que nos tocou vivir.
O 21 de marzo é unha data que concita moitas vontades e dá pé a moitas conmemoracións (os bosques, a poesía, a cor, a non discriminación racial...), non deixa de ser a Primavera que o renova todo... Nós decantámonos pola poesía, pois foi a UNESCO quen declarou este 21 de marzo, Día Mundial da Poesía en 1999. O vídeo que serve para iniciar esta entrada, na que iremos subindo novas relacionadas coa celebración deste día nas bibliotecas escolares galegas, é unha versión ben fermosa dun dos poemas fulcrais da poesía galega, "Eno sagrado en vigo", unha das Cantigas de Amigo de Martín Codax, que paga a pena compartir... o galego non ten fronteiras, ben se ve...
RECURSOS:

Están xa dispoñibles, en redeBE os materiais (presentacións, enlaces de interese e outros) dos pasados Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares 2012/2013, celebrados en Santiago de Compostela os días 7 e 8 de marzo. Pódese entrar como "convidado", sen ningún tipo de contrasinal.
En breve, subiranse a este espazo moodle os vídeos das diferentes sesións.
Estes materiais poden servir para ampliar a formación do profesorado interesado en materia de bibliotecas escolares, especialmente nos dous aspectos que constituíron o eixo temático dos encontros: a biblioteca como factor de compensación de desigualdades sociais, e a contribución da biblioteca escolar á formación para a competencia mediática e informacional, mediante programas específicos e traballos por proxectos de carácter interdisciplinar.
Recensión dos Encontros PLAMBE en Gabinete de Comunicación y Educación.
Recensión da intervención de Agustín Fdez. Paz, no Blog deste autor.
Presentación de Natalia Arroyo, da Fundación Germán Sánchez Ruipérez, nas II Jornadas de Actualización Bibliotecaria y Formación de Monitores de Clubs de Lectura, celebradas en Cáceres, na Biblioteca Pública do Estado (2009). Polo seu interese, aínda vixente, difundímula a través desta páxina, pois conecta co camiño emprendido por moitas das bibliotecas escolares galegas, e achega recursos para avanzar. Aíinda que a tecnoloxía foi evolucionando en tres anos de forma significativa, o fundamental, a base da biblioteca 2.0, está recollido neste traballo, que agradecemos. Fonte Biblioteca 2.0
|
A biblioteca do IES Pedra da Aguia (Ponte do Porto-Camariñas, A O tema do concurso será: a lectura na vida cotiá e as fotografías deberán ser orixinais e realizadas no presente ano 2013. Está previsto un premio a nivel local, dentro do centro convocante, e un premio a nivel de Galicia. O prazo de presentación de fotografías é o 5 de abril de 2013. Son xa varias as bibliotecas que realizan certames semellantes, a nivel do seu centro. Velaquí algúns resultados: |
![]() |