Bibliotecas Escolares de Galicia

A Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, no contexto das actuacións do PLAN LÍA de bibliotecas escolares (Lectura, Información e Aprendizaxe), publica cada ano uns carteis divulgativos que pretenden facer visible as distintas posibilidades da biblioteca escolar como apoio ao desenvolvemento do currículo e como instrumento fundamental para a formación das persoas lectoras. 

O lema elixido para este curso 2013/2014, LER CIENCIA NA BIBLIOTECA ESCOLAR,trata de sensibilizar sobre a importancia da lectura de textos de carácter científico, de textos divulgativos ou de textos literarios que tratan temas relacionados coa ciencia. Todos estes contidos teñen cabidana biblioteca e enriquecen a bagaxe lectora do alumnado. A ilustración é de PATRICIA CASTELAO

+ información 

Os 40 libros galegos máis repetidos nos itinerarios lectores

 

 

En datas recentes, desde a Asesoría de bibliotecas escolares fíxose unha consulta urxente aos centros PLAMBE  solicitando a relación de títulos galegos que se incluían nos itinerarios lectores (é dicir, os libros de lectura recomendada desde ciclos ou departamentos para o presente curso escolar). Dunha mostra de 30 centros  que particparon coas súas respostas, seleccionamos os "40 principais"; os 40 libros galegos que máis se repiten nos centros no presente curso. 

Cómpre dicir que a variedade é moita, pois o listado total recollido ten un total de 758 títulos (para alumnado de primaria ou secundaria). 

 

23 de abril, Día Mundial do Libro e dos Dereitos de Autor 2014

 

 

O mes de abril ofrece dúas datas únicas para reforzar os vínculos entre os lectores e os libros. As bibliotecas escolares aproveitan estes fitos no calendario civil con finalidade de achegar á comunidade educativa, no seu conxunto, os recursos culturais dos que dispoñen e dando visibilidade ás actividades que realizana prol da lectura.

O 23 de abril, Día Mundial do Libro e dos Dereitos de Autor desde a súa declaración pola UNESCO en 1995, aglutina moitas vontades, como a da Directora Xeral da UNESCO, Irina Bokova quen, na súa mensaxe para este ano 2014 afirma: 

«...A nosa finalidade está clara: alentar aos autores e artistas e velar por que a alfabetización e os formatos accesibles cheguen a máis mulleres e homes, porque os libros son as nosas ferramentas máis poderosas para erradicar a pobreza e construír a paz.»

Coma en anos anteriores, a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria publica un pequeno marcapáxinas para lembrar esta data, cun texto inédito dunha autora ou autor que xenerosamente o cede para as Bibliotecas Escolares de Galicia.  Nesta ocasión o texto que inclúe este punto de lectura é do escritor Paco Martín, de quen se cumpren 30 anos desde a publicación do seu libro "As cousas de Ramón Lamote", primeiro premio Barco de Vapor, da Editorial SM para un texto en galego. Foi tamén o primeiro libro galego recoñecido co Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil (1986) e, tamén, o primeiro libro galego que ingresa na lista dos White Ravens (1988), un catálogo de libros imprescindibles para a infancia e a adolescencia

"A festra aberta ao ar vivivficador, franca aos saberes, ao pensamento diverso, ao voo da imaxinación, á descuberta verturosa de novos mundos, ao espello substancial do propio ser...  O libro!" 

 TEXTO COMPLETO (recoméndase descargar ao seu equipo ou mudar de navegador no caso de que haxa problemas para visionalo) 

Vídeo dos Encontros PLAMBE 2013/2014

Encontros do Plan de Mellora de Bibliotecas Escolares 2013/2014 from Bibliotecas Escolares de Galicia on Vimeo.

Esta gravación resume o acontecido nos Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares 2013/2014, celebrados en Santiago de Compostela os días 27 e 28 de marzo de 2014, coa asistencia dos responsables dos 524 centros integrados neste programa durante o presente curso.

Neste enlace están tamén dispoñibles todos os materiais relacionados coas diferentes intervencións (entrar como convidado). Estanse subindo vídeos das diferentes sesións plenarias e completando con outras informacións de interese. 

Convocatoria do Plan de mellora de bibliotecas escolares 2014/2015

O DOG do 10 de abril de 2014 publica a convocatoria do Plan de mellora de bibliotecas escolares para o curso 2014/2015, destinada a centros públicos non universitarios de titularidade da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.

Trátase da décima convocatoria dun programa polo que se estimula a renovación das bibliotecas escolares de cara á que cada centro conte cunha biblioteca que poida exercer as funcións que o sistema educativo e a sociedade de información demandan: un centro de recursos de lectura, información e aprendizaxe; pero tamén un espazo de encontro entre os distintos sectores da comunidade educativa, no que poder medrar e formarse como lectores e como usuarios da información. Bibliotecas que apoian a alumnado e profesorado en todos os procesos de aprendizaxe que se levan a cabo ao longo do curso escolar, que facilitan recursos variados e actualizados; favorecen a adquisición de competencias clave para o alumnado (lectura, aprender a aprender, competencia dixital, competencia informacional....); ofrecen formación específica para o uso e produción de información, e posibilitan o acceso a actividades culturais diversas como presentacións de libros, recomendacións, recitais, lecturas compartidas, clubs de lectura, etc. As modernas bibliotecas escolares son tamén laboratorios de ideas e espazos de experimentación no que alumnado, profesorado e familias poden compartir inquedanzas, formación e lecer e nas que a cultura impresa e a cultura dixital se integran de forma natural. O empeño de profesorado, os recursos, as orientacións, a difusión das boas prácticas e a formación permiten avances neste programa, incluído no PLAN LÍA  (Lectura, Información e Aprendizaxe) de Bibliotecas Escolares da consellería.  

Os centros integrados no Plan de mellora de bibliotecas escolares no curso 2013/2014 deben solicitar a continuidade no programa, se así o desexan. Os centros que aspiren a formar parte do PLAMBE (Plan de mellora de bibliotecas escolares) poderán, así mesmo solicitalo con data límite do 10 de maio (incluído). Recoméndase en ámbolos dous casos unha lectura detallada da orde de convocatoria. 

 

 

Lecturas en primavera

Comezan a chegar as recomendacións de lecturas que as bibliotecas escolares preparan para o alumnado neste tempo de descanso que se aveciña. Son as "lecturas de primavera", con textos narrativos e poético, banda deseñada, cine, música ou enderezos web de interese. Velaquí algúns exemplos: 

"Tui lee"

 

As bibliotecas dos centros educativos de Tui, xunto coa Biblioteca Pública Municipal, organizaron unha vez máis o encontro de lectura TUI LEE, co gallo da celebración do Día Internacional do Libro Infantil,  desta vez no Claustro gótico da catedral de Tui. Esta festa da lectura que vai xa pola súa V convocatoria, acolleu a máis dun milleiro de rapaces e rapazas que compartiron lecturas, recitais, música, danza e dramatización, xunto co seu profesorado e cos avós que quixeron achegarse a esta festa cultural. No blogue da biblioteca do IES SAN PAIO, un dos organizadores, podemos ler unha pequena crónica deste día. 

Ademais da Biblioteca Pública Municipal, participaron alumnado dos
seguintes centros: CEIP nº 1, CEIP Nº 2, CEIP Pazos, CEIP Randufe, CEIP
Guillarei
, CRA Mestra Clara Torres, CEIP Rebordáns,IES San Paio, IES
Indalecio Pérez, Seminario de Tui e Colexio dos Maristas. 

2 de abril, Día Internacional do Libro Infantil

 

Comeza abril cunha data esencial para lembrar a importancia de ofrecer libros de calidade aos nenos e nenas: 2 de abril, o Día Internacional do Libro Infantil, que se celebra en conmemoración do nacemento de Hans Christian Andersen. Tódos os anos, a IBBY (Internacional Board on Books for Young People) encarga unha imaxe e un texto a un autor dun país en concreto. Desta vez son irlandesas os autoras que poñen rostro e voz ao libro infantil e á lectura como actividade esencial na formación das persoas: Siobhán Parkinson é a autora do texto "Carta aos nenos do mundo" e Niamh Sharkey ilustra o cartel conmemorativo. 

Agradecemos a GALIX (Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil) a difusión destes materiais. Tamén Galix encárgase de recoller as tarxetas postais para o concurso da OEPLI "Invita a Andersen".  Máis información AQUÍ 

 

 

 

Xogando... "ás bibliotecas"

Desde o CEIP Saco e Arce (Toén, Ourense), chéganos esta reprodución dunha situación real que se deu na biblioteca e que dá conta da importancia que cobran xa as rutinas "bibliotecarias" na vida cotiá das nenas e dos nenos deste centro. Porque "xogar ás bibliotecas" tamén é divertido!

Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares 2013/2014

Os vindeiros 27 e 28 de marzo de 2014, o prrofesorado que coordina os equipos de biblioteca dos centros integrados no Plan de mellora de bibliotecas escolares reunirase en Santiago de Compostela (Palacio de Congresos), no que serán os Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares 2013/2014. 

O xoves 27 participarán os responsables das 23 bibliotecas integradas no programa na última convocatoria (2013). Ovenres 28 incorporaranse o resto de participantes, en total serán nesta xornada 524 profesoras e profesores, responsables ou integrantes dos equipos de biblioteca de todos e cada ún dos centros incluídos neste Plan de mellora de bibliotecas escolares, un programa iniciado no ano 2005 como acción específica dentro dunha estratexia para a renovación das bibliotecas dos centros non universitarios, de maneira que o alumnado do século XXI conte con recursos que lle axuden a desenvolver competencias clave como son as alfabetizacións múltiples e as competencias informacionais. 

Os Encontros reúnen a expertos en biblioteca como Inés Miret ou Luis Miguel Cencerrado; investigadores en cultura e tecnoloxía, como Antonio Rodríguez de las Heras; científicos como Jorge Mira. Pero tamén serán plataforma para a difusión de prácticas de excelencia que se están a dar en moitas bibliotecas escolares galegas, que se exporán en mesas de experiencias sobre "ciencias na biblioteca escolar", sobre a lectura ou sobre as aprendizaxe por proxectos. Haberá ocasión, así mesmo, para reunións temáticas, nos que o profesorado entablará coloquio sobre certas temáticas de interese, trala intervención inicial dun dos participantes: "Investigar ou googlear?" ou "Integración das ciencias e as humanidades na Biblioteca escolar, serán algúnas destas temáticas. Habilitarase un espazo para a exposición de materiais elaborados polas bibliotecas dos centros e, coma en ocasións anteriores, un recuncho para o intercambio de libros entre os lectores e as lectoras interesados. 

Esta actividade de formación está organizada conxuntamente polo Servizo de formación do profesorado - CAFI e a Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos (Asesoría de bibliotecas escolares), responsable das iniciativas da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria en materia de bibliotecas escolares e fomento da lectura. 

PROGRAMA

 

Moita, moita poesía...

O curso precipítase cara ao mes dos libros, pero antes fai unha paradiña na poesía, de forma significativa. O día 21 de marzo  celébrase o Día Mundial da Poesía. a instancias da UNESCO, e as bibliotecas escolares aproveitan para estimula a lectura deste xénero e para encher corredores e aulas de palabra poética. 

"Como expresión profunda do espírito humano, como arte universal, a poesía é unha ferramenta de diálogo e achegamento. Ao dar acceso á expresión auténtica dunha lingua, a difusión da poesía contribúe ao diálogo entre as culturas e ao entendemento mutuo", afirma Irina Bokova, Directora Xeral da UNESCO, con motivo desta celebración.

Velaquí algúns materiais e iniciativas levadas a cabo polas bibliotecas escolares: 

E como achega de interese, incorporamos aquí a entrada que fixo Agustín Fernández Paz no seu blog para este día: Chove para que eu soñe, tomando prestado o verso de Uxío Novoneyra. 

Biblioteca Escolar e Traballo por Proxectos


Esta inforgrafía é froito do traballo realizado no curso "Biblioteca Escolar. Educación Documental II. Os Proxectos Documentais" celebrado nos últimos meses no CFR de Pontevedra, e ao que asistiron 40 docentes da zona de Pontevedra. Despois de falar da biblioteca escolar para o desenvolvemento do currículo e das alfabetizacións múltiples, o traballo dos docentes centrouse en deseñar un proxecto para desenvolver no seu propio centro e, a través de experiencias de calidade contrastada, chegar a identificar os aspectos clave para conseguir a planficación e a posta en marcha dun proxecto de carácter interdisciplinar desde a biblioteca escolar no que puidesen participar as diferentes aulas/ciclos/departamentos do centro, desenvolvendo tarefas integradas arredor da idea principal do proxecto, tratando sempre contidos curriculares e procurando a adquisición de competencias básicas e habilidades no uso e produción da información. Este material pode moi ben servir de orientación para outro profesorado interesado e difúndese nun bo momento, pois estes días tamén publicábase a convocatoria do Concurso de Traballo por Proxectos, ao que poden presentarse traballos antes do 30 de xuño de 2014.

Concurso de Traballos por Proxectos

O Portal Educativo publica a Convocatoria da Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos, dun "Concurso de Traballos por Proxectos" baixo a coordinación da biblioteca escolar ou coa súa participación, e destinado aos centros públicos non universitarios de titularidade da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria para proxectos realizados durante o curso 2013/2014. Esta iniciativa está encadrada no Plan LÍA 2010/2015 de Bibliotecas Escolares (Lectura, Información, Aprendizaxe) e busca "estimular, mediante o recoñecemento de boas experiencias de traballos por proxectos, o deseño e desenvolvemento de proxectos de carácter interdisciplinar ou de proxectos de investigación, baixo a coordinación do equipo de biblioteca escolar ou co apoio desta, na liña da metodoloxía de aprendizaxe baseada en proxectos (ou ABP)". 

Contémplanse dúas modalidades: 

  • Proxectos de carácter interdisciplinar, ou "Proxectos Documentais Integrados", coordinados desde a biblioteca escolar e que conten coa participación dun mínimo do 40% de grupos-aula existentes no centros (ou un 40% dos departamentos).
  • Proxectos de investigación dirixidos por profesorado dun grupo/nivel; traballos dun ciclo/departamento, ou traballos elaborados na materia de "Proxecto Interdisciplinar" de 1º Curso de ESO. Os traballos poden desenvolver temáticas curriculares de carácter xeral ou do ámbito científico específicamente.

Os centros interesados teñen ata o 30 de xuño para o envío da solicitude e  dunha breve memoria do proceso levado a cabo no desenvolvemento do proxecto, así como copia de materiais elaborados polo alumnado. 

A convocatoria contempla varios premios por modalidade e temática que se recibirán en forma de asignación para apoiar o funcionamento da biblioteca escolar, nas súas actividades de educación en información e de fomento da lectura. 

CONVOCATORIA 

+ INFORMACIÓN

 

 

VI Encontros de Banda Deseñada da Mariña

 

O IES Perdouro, de Burela, bota a andar os VI Encontros de Banda Deseñada da Mariña, unha cita anual de gran interese para o achegamento do alumnado, e da sociedade en xeral, a textos, personaxes, temáticas e autores significativos do mundo do cómic e a da novela gráfica. 

Dentro das actividades destes VI Encontros o centro convoca un Concurso de Banda Deseñada, aberto á participación de persoas interesadas, non profesionais, así como de alumnado de primaria e de secundaria de calquera centro de Galicia. O prazo de presentación de orixinais remata o 4 de maio de 2014.

BASES DO CONCURSO

 

"Qué es el Consejo de Cooperación Bibliotecaria?"


O "Consejo de Cooperación Bibliotecaria" é un órgano de coordinación a nivel estatal no que participan as CCAA (tendo en conta os distintos tipos de bibliotecas), coordinadas polo Ministerio de Educación, Cultura y Deporte. Foi creado a partires da Lei 10/2007, de 22 de xuño, da lectura, do libro e das bibliotecas. Entre os varios documentos que este CCB deu a coñecer recentemente, como froito do traballo de grupos e comisións no último ano, destacamos estes dous

Pola súa parte, Galicia conta coa Lei 5/2012, do 15 de xuño, de bibliotecas de Galicia, e o vindeiro 17 de marzo constituirasetamén o Consello de Cooperación Bibliotecaria de Galicia, contemplado na devandita orde.

8 de marzo, Día Internacional da Muller

O día 8 de marzo celébrase o Día Internacional da Muller, unha data que cómpre seguir lembrando en favor de maiores cotas de igualdade na sociedade para un colectivo que supón algo máis da metade da sociedade galega, sen ir máis lonxe. 

As bibliotecas escolares aproveitan esta data para realizar propostas de traballo para a educación en valores, a prol da igualdade de alumnas e alumnos, e para o recoñecemento das importantes achegas que as mulleres fán á sociedade e que carecen, en moitos casos, de visibilidade. Velaquí algúns exemplos: 

* A imaxe que ilustra esta entrada é de Mónica Carretero

Os ecosistemas da Terra. Un traballo documental en 5º de Primaria


 

Desde a biblioteca do CEIP Milladoiro (Malpica de Bergantiños, A Coruña), chéganos información sobre o traballo que estiveron realizando as alumnas e os alumnos de 5º curso de Primaria, dentro do proxecto "Os Ecosistemas da Terra". "Trátase dun traballo documental que puideron escoller presentar en papel ou presentación electrónica. Tiveron catro semanas para elaboralo. O deseño incluía descriptores da competencia de CM, linguística (texto expositivo e exposición oral, diversos tipos de lectura...), tratamento da información e autonomía persoal. O traballo, unha vez finalizado, tivo que ser exposto oralmente ao resto do grupo así como recibir a avaliación deles."

No blogue do alumnado de 3º ciclo, insertado no blogue da biblioteca, podemos ver as distintas presentacións elaboradas no contexto deste traballo: unha labor seria de educación para a competencia informacional e para unha aprendizaxe significativa.

A biblioteca, un espazo para a ciencia



O profesorado das áreas de ciencias ten na biblioteca escolar un aliado esencial para motivar ao seu alumnado, e para ofrecer fontes alternativas ao libro de texto: recursos variados, actualizados, motivadores, imprescindibles para contrastar a información; recursos electrónicos seleccionados, acceso a fontes diversas e plurais. Pero a biblioteca é tamén unha plataforma para a difusión dos traballos de investigación do alumnado.

Nesta ocasión, a biblioteca do IES Alexandre Bóveda (Vigo) é escenario para a presentación dun "concurso" de maquetas realizadas polo alumnado de ESO na materia de Bioloxía. E velaquí o vídeo que documenta este importante momento para o alumnado: o de explicar o "produto" dun proxecto. Detrás da maqueta hai horas de investigación, explicacións, estudo, deseño, colaboración e aprendizaxe. Saber expoñer o traballo, neste caso unha maqueta, ao resto dos compañeiros, é tamén unha práctica necesaria porque en tempos da sociedade da información as habilidades orais, lonxe de quedar superadas, constitúen unha das ferramentas máis poderosas para moverse no ámbito persoal, académico, laboral, social e cidadán. 

Aniversario do nacemento de Rosalía

Rosalía de CastroO vindeiro 24 de febreiro estamos novamente de celebración. Nesta ocasión polo 177 aniversario do nacemento de Rosalía de Castro (1837-1885).

Xa son moitas as bibliotecas escolares dos centros onde se está a traballar realizando os preparativos das correspondentes actuacións para que en Galicia se recorde a unha das máis grandes escritoras e poetas en lingua galega, producindo numeroso material que vos trasladamos desde a asesoría:

Centenario do nacemento do poeta Xosé María Díaz Castro

Este ano o Día das Letras Galegas rende homenaxe ao poeta Xosé María Díaz Castro e este mércores 19 de febreiro celébrase o centenario do seu nacemento.

Así é que desde o equipo da biblioteca do centro educativo IES Poeta Díaz Castro de Guitiriz (Lugo) e de todo o conxunto do seu equipo docente e alumnado anímannos a todos a celebrar este acontecemento convidándonos a que en tódolos centros galegos se proxecte o documental creado polo seu alumnado no curso anterior, en colaboración con “Pasen y Vean comunicación” [1].

Documental: A lus do mundo. Redescubrindo ao poeta Díaz Castro.

Ademais tamén nos achegan o seguinte material complementario a este documental:

Outra achega que nos fan é unha proposta dunha actividade con diferentes xogos relacionados co autor. Esta actividade é obra da profesora María Miragaya a partires do obradoiro da especialista Chus Otero que podedes descargar no ficheiro que se xunta.

---
[1] http://lamujerforzuda.wordpress.com/

Recursos electrónicos na biblioteca escolar

 

Unha das funcións máis importantes da biblioteca escolar é a de seleccionar recursos electrónicos en función das necesidades do centro, sempre ao servizo do desenvolvemento do currículo e a formación de lectores competentes. Estes recursos deben estar clasificados cun estandar, como a CDU, e dispoñibles para toda a comunidade educativa (por exemplo, a través do blogue da biblioteca escolar, integrado así mesmo na páxina web do centro). 

Nno blogue da biblioteca do CPI Luís Díaz Moreno (Barralla, Lugo) atopamos unha sección titulada Recursos CD, na que aparecen recollidos unha importante cantidade de espazos web e materiais, seleccionados e clasificados segundo os distintos apartados da CDU, e tamén, dispoñibles para tod@s. Un bo exemplo, sen dúbida. 

Cómprenos agora establecer un sistema para integrar nun só espazo os recursos seleccionados por distintas bibliotecas, co fin de rendabilizar esforzos e aproveitar todos a enerxía posta nestas actividades. Niso andamos. 

Formación de usuarios básica (pero esencial)


Vídeo sobre a CDU realizado pola biblioteca do IES A Xunqueira II, de Pontevedra, e empregado nas primeiras sesións de formación de usuarios.

Guía dos colaboradores da biblioteca. IES Rafael Dieste

A formación do alumnado colaborador é esencial para que este grupo de apoio á biblioteca poida exercer con eficiencia as súas funcións. Desde o IES Rafael Dieste, de A Coruña, chéganos esta GUÍA DOS COLABORADORES, que pode dar unha idea do tipo de actividades que poden desenvolver na biblioteca.