Secundaria

X Xornada dos Clubs de lectura: unha década a prol da sociedade lectora.

O 17 de xuño celebrarase en Santiago de Compostela (Palacio de Congresos) a X Xornada dos Clubs de lectura, unha iniciativa integrada no programa HORA DE LER da Consellería de Cultura, Educación e O.U. desde 2007, ano no que se publicaba a primeira convocatoria en apoio do funcionamento de clubs de lectura nos centros de ensino secundario de Galicia. Desde aquel primeiro curso 2007/2008 no que se puxeron en funcionamento os primeiros cen clubs de lectura foron moitos os rapaces e rapazas, foron moitos tamén os adultos dos distintos sectores da comunidade educativa, que participaron nos diferentes grupos de lectura que se foron creando nos centros [Artigo publicado en Libro Abierto sobre esta iniciativa posta en marcha de forma pioneira  nas bibliotecas escolares de Galicia]
Con cada convocatoria medra o número de centros de ensino con club de lectura. Neste curso 2016/2017 son un total de 243 centros que matriculan alumnado de secundaria, bacharelato, formación profesional ou ensinanzas de réxime especial (conservatorios, escolas de idiomas, ensinanzas de persoas adultas). Os clubs de lectura, espallados por todo o territorio galego chegan mesmo aos cárceres,  como ben explica a profesora Eulalia Agrelo neste artigo publicado en EDUGA, creando alí tamén espazos para o diálogo a partir dos libros e a lectura. 
Tódolos anos, desde 2008, a consellería xunta ao profesorado que coordina estes clubs nunha xornada anual dos clubs de lectura, no que se comparten experiencias, inquedanzas e propostas, e onde interveñen expertos en materia de lectura, mocidade, literatura e outros, co fin de contribuír á formación deste profesorado para o exercicio da súa función como mediador no ámbito da lectura. En 2012 a V Xornada dos Clubs de lectura  reunira unha pequena representación do alumnado (180 rrapaces e rapazas), nunha sesión formativa inesquecible.
Co gallo da celebración dunha década dos clubs de lectura, a Consellería de Cultura, Educación e O.U. convocou xa ao profesorado que coordina estes clubs de lectura á sesión formativa de carácter anual e amplía esta convocatoria a preto dun milleiro de lectores e lectoras procedentes dos diferentes clubs de lectura do ámbito educativo galego (en representación dos máis de 11.000 lectores e lectoras que se reúnen, periodicamente, para compartir experiencia lectora). Un programa ambicioso que pretende ofrecer aos participantes a oportunidade de compartir un tempo cos seus autores e autoras preferidos, ou de achegarse a diferentes territorios culturais relacionados coa palabra: o cómic, o teatro, o cine, a música, a cultura urbana e sempre, sempre, a literatura. No transcurso desta xornada darase entrega a MIGUELANXO PRADO do Premio dos Clubs de lectura 2017
Até o 2 de xuño
está aberto o período de inscrición para os lectores e lectoras, a través dun formulario web posto a disposición do profesorado coordinador, que será quen os acompañe nesta actividade.

Explorando o máis próximo co apoio da biblioteca escolar

Neste novembro, Mes da Ciencia en Galego nas Bibliotecas, chéganos unha nova desde o o IES Miguel Ángel gonzález Estévez, de Carril (Vilagarcía de Arousa), que amosa o resultado dun traballo colaborativo, coa participación de profesorado do Departamento de Ciencias, Bioloxía e Xeoloxía e a Biblioteca Escolar do centro durante o curso 2015/2016. Gústanos saber, ademais, que este traballo do alumnado de 1º de ESO (agora en 2º curso) segue a estela do lema "Biblioteca EScolar, base de exploracións" proposto ás bibliotecas escolares galegas no pasado ano escolar.

O espazo verde do IES Carril é unha "completa guía das 33 especies arbóreas e as 18 especies arbustivas que viven (ou viviron) dentro do recinto escolar  do centro desde os seus inicios alá polo ano 1986. Ademáis recolle moi sucintamente a historia deste conxunto botánico e contén un plano coa localización de cada elemento ou grupo descritos. A maiores dunha pormenorizada información de cadansúa especie (que abrangue os nomes correspondentes en galego, castelán, inglés e francés,  o nome científico, a etimoloxía da denominación, a toponimia xerada, a orixe e maila historia, e a descrición) ilustrada con fotografías fermosas e moi pertinentes, inclúese un pequeno estudio dos exemplares máis representativos en Galicia e máis a historia particular do exemplar do instituto."

DOCUNAUTAS. IES Xoán Montes (Lugo). Premio II Concurso de Traballos por Proxectos.

Docunautas é o título do proxecto levado a cabo polo alumnado de 1º de ESO do IES Xoán Montes, de Lugo, durante o curso 2014/2015 e que mereceu un dos premios do II Concurso de Traballos por Proxectos, convocado pola Consellería de Cultura, Educación e O.U., na modalidade de "proxectos realizados na materia de 1º de ESO Proxecto Interdisciplinar".

Este proxecto anual, centrado nas expedicións históricas e as persoas que as levaron a cabo tiña tamén como obxectivo axudar o alumnado a desenvolver competencia informacional. A memoria e toda a documentación contida no site específico do Proxecto permiten coñecer en profundidade todo o proceso, as finalidades do mesmo, os contidos traballados e os recursos empregados. 

Convocatoria de clubs de lectura. Curso 2015/2016

O Portal Educativo publica hoxe a Convocatoria de 1 de setembro de 2015, da Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos, destinada a incentivar o funcionamento de CLUBS DE LECTURA nos centros públicos, de titularidade da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universtiaria, que matriculan alumnado de ensino secundario, bacharelato, formación profesional ou ensinanzas de réxime especial. 

Esta iniciativa encádrase no programa para o fomento da lectura nos centros de ensino, Hora de ler, e trata de apoiar ás comunidades educativas no seu empeño por espertar e consolidar o gusto pola lectura entre os seus integrantes: alumnado, profesorado, familias ou persoal non docente.  É tamén un apoio á construción da sociedade lectora que precisamos para avanzar como colectividade. O prazo de presentación de solicitudes remata o 15 de outubro de 2015.

ACCESO AO TEXTO DA CONVOCATORIA

Para o envío da documentación en formato dixital á Asesoría, empregar o formulario aquí enlazado.

Na imaxe, alumnado de CPI Dr. López Suárez, de Friol, nunha sesión do club de lectura. 

VIII Xornada dos Clubs de Lectura

O venres 5 de xuño reunirá en Compostela ao profesorado que coordina os clubs de lectura presentes en máis de 230 centros educativos que matriculan alumnado de secundaria, bacharelato, formación profesional e ensinanzas de réxime especial (conservatorios, escolas oficiais de idiomas e ensinanzas de persoas adultas).

Esta VIII Xornada dos Clubs de lectura é unha oportunidade para a profundización en temáticas relacionadas coa lectura e os xéneros literarios, tamén para reflexionar sobre o papel dos clubs de lectura do ámbito educativo na construción da sociedade lectora, así como para intercambiar experiencias e actividades. Este encontro anual dos coordinadores e coordinadoras dos clubs de lectura é un espazo para reflexión conxunta, tamén para a creación e reforzo de vínculos profesionais arredor dos libros, a lectura e, finalmente, a educación. 

Esta VIII Xornada será tamén ocasión para entregarlle a Agustín Fernández Paz o Premio dos Clubs de Lectura 2015, tal e como se recolle na resolución do pasado 23 de abril, da D.X. de Centros e RRHH, pola que se establece este premio que se concederá cada ano ao autor ou autora galego que foi lido por un maior número de clubs de lectura no curso inmediatamente anterior. Agustín Fernández Paz recibirá pois este galardón dos lectores e das lectoras, e impartirá a conferencia inaugural da xornada. Acompañarán ao profesorado asistente, así mesmo, o xornalista e crítico literario César Lorenzo Gil, director de Biosbardia, e o escritor e crítico de cine e televisión, Miguel Anxo Fernández, que impartirá a conferencia final. Haberá ocasión para o intercambio de experiencias e a reflexión compartida arredor de diferentes temáticas que ocupan e preocupan ao profesorado que coordina os clubs de lectura nos centros de ensino secundario de Galicia. 

Formación de usarios e usuarias no IES Monte das Moas (A Coruña)

Unha nova ferramenta para a formación de alumnado usuario da biblioteca escolar, neste caso desde o IES Monte das Moas de A Coruña.


Formación de usarios e usuarias

Unha das funcións esenciais da biblioteca escolar e dotar o alumnado de recursos suficientes para moverse con fluidez polo mundo da información, e moi especialmente, polas fontes informativas presentes nas bibliotecas e nos repositorios, directorios, etc. dispoñibles a través de Internet. As actividades puntuais son importantes pero son aquelas que se planifican e levan a cabo de forma sistematizada, a través de programas de formación de usuarios, as que poden dar resultados. Velaquí dúas mostras:

1. IES Pedro Floriani (Redondela, Pontevedra): o departamento de Filosofía, xunto coa biblioteca,  programan sesións de formación de usuarios para o alumnado de 1º de BAC.  Podemos ver os contidos e unha reportaxe fotográfica no seu blogue.

2.  IES Universidade Laboral (Culleredo, A Coruña): Imaxes da sesión de formación de usuarios para o alumnado de 1º de Bacharelato, novo no centro. 

Xornada técnica sobre a biblioteca escolar na formación profesional.

 

O vindeiro luns 12 de maio de 2014, o profesorado responsable das bibliotecas dos 19 Centros Integrados de Formación Profesional da Comunidade Autónoma, reuniranse en Santiago de Compostela (CIFP Compostela), nunha xornada técnica que afondará no papel e nas posibilidades que ofrece a biblioteca nos centros que imparten ensinanzas de formación profesional. 

Esta actividade, que xorde como proposta desde o programa de bibliotecas escolares da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria,  como resultado das necesidades observadas, é froito da colaboración entre a Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos e a Dirección Xeral de Educación, Formación Profesional e Innovación Educativa. 

Durante toda a xornada, os participantes  poderán coñecer as experiencias da biblioteca de tres centros (dous galegos e un portugués), así como as experiencias doutros dous centros de ensino secundario, neste caso especificamente no tratamento das competencias informacionais e o fomento da lectura entre o alumnado xove e e as persoas adultas, mediante a fórmula dos clubs de lectura. Haberá, así mesmo, tempo para o debate e a reflexión conxunta, da que se extraerán as pertinentes conclusións. 

VI Encontros de Banda Deseñada da Mariña

 

O IES Perdouro, de Burela, bota a andar os VI Encontros de Banda Deseñada da Mariña, unha cita anual de gran interese para o achegamento do alumnado, e da sociedade en xeral, a textos, personaxes, temáticas e autores significativos do mundo do cómic e a da novela gráfica. 

Dentro das actividades destes VI Encontros o centro convoca un Concurso de Banda Deseñada, aberto á participación de persoas interesadas, non profesionais, así como de alumnado de primaria e de secundaria de calquera centro de Galicia. O prazo de presentación de orixinais remata o 4 de maio de 2014.

BASES DO CONCURSO

 

Formación de usuarios básica (pero esencial)


Vídeo sobre a CDU realizado pola biblioteca do IES A Xunqueira II, de Pontevedra, e empregado nas primeiras sesións de formación de usuarios.

Guía dos colaboradores da biblioteca. IES Rafael Dieste

A formación do alumnado colaborador é esencial para que este grupo de apoio á biblioteca poida exercer con eficiencia as súas funcións. Desde o IES Rafael Dieste, de A Coruña, chéganos esta GUÍA DOS COLABORADORES, que pode dar unha idea do tipo de actividades que poden desenvolver na biblioteca.

A lectura na axenda. Un exemplo desde o IES Antón Losada Diéguez (A Estrada)

Grazas ao traballo de colaboración entre a Biblioteca, o Club de lectura do centro "Os retelladores do galiñeiro" e o Departamento de Orientación, as mozas e mozos do IES Antón Losada Diéguez de A Estrada poden contar cunha estupenda axenda escolar e de lecturas. Esta axenda leva unhas recomendacións de libros e unhas citas para facer boca, todas elas arredor do tema "Africa diversa", un excelente traballo que aborda o centro este curso e que conta cun blogue específico: http://africanolosada.blogspot.com.es/
Este blogue, que leva por título "Africa diversa", pode convertirse nunha referencia para todos os centros que queiran abordar algún tipo de traballo sobre este continente, toda vez que no mesmo se vai recompilando unha boa selección de recursos de todo tipo (vídeos, textos, artigos, outros blogues...), todos destinados a amosar unha visión desprexuizada das xentes e da realidade africanas.

Ler ciencia na biblioteca escolar do IES Eduardo Blanco Amor (Ourense)

LER CIENCIA NA BIBLIOTECA ESCOLAR on PhotoPeach


A biblioteca do IES Blanco Amor, de Ourense, aproveitou a data do 24 de outubro, Día da Biblioteca, e o cartel editado este curso pola consellería, para estimular a lectura científica entre o seu alumnado e para dar a coñecer á comunidade educativa os recursos informativos que ten á súa disposición. Esta exposición aproveitaba para difundir as posibilidades da biblitoeca escolar, da biblioteca municipal máis próxima así como da biblioteca nodal de Ourense. 

 

Tamén no IES Torrente Ballester, de Pontevedra organizaron unha exposición de materiais relacionados coas ciencias. Ver AQUÍ

Biblioteca escolar e Matemáticas

 

A colaboración da Biblitoeca Escolar cos distintos departamentos só pode traer beneficios para profesorado e alumnado. Cando a biblioteca está activa, é dicir, cando ten recursos materiais suficientes, un programa de actuacións orientado a cubrir as necesidades da comunidade educativa en materia de lectura e de información, e cando dispón tamén de recursos humanos axeitados ás funcións que realiza, pode exercer plenamente a súa "misión" (IFLA/UNESCO 2000), que é fundamentalmente apoiar o desenvolvemento do proxecto educativo de centro. Un exemplo recente é esta iniciatva da biblioteca "Rosalía de Castro" do IES Pazo da Mercé (As Neves, Pontevedra). Biblioteca e Departamento de Matemáticas propoñen actividades lúdicas relacionadas con esta materia: "XOGANDO COAS MATEMÁTICAS", cunha periodicidade semanal e un concurso final. A primeira actividade AQUÍ.

Esta iniciativa súmase a outras anteriores, de gran interese: 

Tamén foron bibliotecas escolares as que realizaron estas seleccións de recursos para este área:

Educación dixita e astronomía: "Con brillo de cometa". Alfabetización informacional, desde o IES de Porto do Son.

 

Un recurso para a alfabetización informacional, ALFIN, para a formación do alumnado na adquisición da competencia denominada "tratamento da información e competencia dixital" nos actuais currículos. Trátase dunha ferramenta elaborada polo equipo de biblioteca do IES Porto do Son (Porto do Son, A coruña), como resultado dun Seminario Permanente no curso 2012/2013. 

Baixo o título: "Con brillo de cometa". Educación dixital e astronomía, ofrécennos un material que serve para iniciar ao alumnado de ensino secundario no mundo das fontes informativas, dos traballos de investigación, e aprenderlles a obter o máximo de rendemento dos recursos informativos existentes na biblioteca ou en internet. Contén múltiples recursos e informacións e pode accederse a través deste enlace (entrar como convidado na aula virtual).  Agradecemos a xenerosidade dos seus autores por poñelo a disposición da comunidade educativa.

Convocatoria de Clubs de Lectura 2013/2014

A Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos publicaba o pasado 2 de setembro, no Portal Educativo (e no contexto do programa Hora de ler,  para o fomento da lectura en centros de ensino), a convocatoria pola que se incentiva o funcionamento de clubs de lectura en centros de ensino secundario, correspondente ao curso 2013/2014. 

Esta iniciativa vai destinada a aqueles centros que matriculan alumnado de ensino secundario, bacharelato, formación profesional (tanto en réxime ordinario como de persoas adultas), ou ensinanzas de réxime especial. Distribuiranse un total de 165.000€ para custear os gastos derivados da actividade do club, fundamentalmente a adquisición de libros que, posteriormente se incorporan aos fondos da biblioteca escolar. (Na imaxe, un grupo de lectura do IES de Melide). 

O prazo de presentación de solicitudes, segundo o modelo recollido no anexo I da convocatoria, remata o 11 de outubro de 2013. 

TEXTO DA CONVOCATORIA

Xeometría cálida no IES Sánchez Cantón

 

A biblioteca escolar é un espazo de ciencia e para a ciencia (como o foi sempre), máis alá de preconceptos e esquemas restrictivos aínda presentes nalgún profesorado. As novas bibliotecas escolares amosan esta realidade cada vez que poñen en marcha ou apoian proxectos do ámbito das ciencias. E cando a biblioteca escolar e o Departamento de Matemáticas se aúnan poden dar lugar a proxectos tan fermosos coma este: XEOMETRÍA CÁLIDA, proposta do profesor Manuel Cortegoso, do Departamento de Matemáticas do IES Sánchez Cantón, de Pontevedra, que recibe o apoio total e entusiasta do equipo de biblioteca. Os traballos realizáronse durante todo o curso no espazo da biblioteca escolar, en horas de titoría, con alumnado de 4º curso de ESO. Afirma a responsable da biblioteca, Charo Sánchez: "É tamén un traballo de equipo porque cando traballamos xuntos os proxectos tenden a mellorar". O vestíbulo do centro acolle a exposición dos traballos elaborados polo alumnado, e nós podemos acceder a través desta exposición virutal. Parabéns!!

Biblioteca do CMUS de Vigo, un exemplo de adaptación à especificidade do centro.

Os centros de ensinanzas de réxime especial, como os conservatorios de música, deben adaptar as súas bibliotecas escolares  á especificidade de ensinanzas e alumnado. Cando o fan, contribúen á adquisición das competencias que este alumnado debe desenvolver, así como á posta en marcha dos programas do centro.
Son varios os conservatorios que están a convertir as súas bibliotecas en auténticos centros de recursos de lectura, información e aprendizaxe, adaptados ás necesidades de alumnado e profesorado, e que son, á fin, centros culturais para a súa comunidade educativa.  Estas bibliotecas poderían ser, incluso, bibliotecas especializadas dentro do seu entorno, capaces de subministrar recursos específicos a outros centros máis xeralistas, cando a organización do centro e os recursos humanos e materiais o fixesen posible. 
Animamos a coñecer, a través dos seus blogues, a dinámica dalgunhas destas bibliotecas, comezando pola do CMUS de Vigo, que está aprogramas actividades de gran interese, complementarias ao labor das distintas áreas educativas presentes no centro (Ademais de cubrir necesidades básicas coma o préstamo, a consulta en sala e outros servizos habituais). Ver blogue
E tamén, a biblioteca do CMUS de Lugo 

Paseo virtual por unha biblioteca escolar


Desde a Biblioteca "Mª Victoria Moreno" do IES Gonzalo Torrente Ballester, de Pontevedra chéganos este "paseo virtual" polo que ha ser a finais deste curso a súa biblioteca escolar, logo das transformacións nas que están embarcados. Interesante produción feita con respecto e con agarimo polo espazo, pero sobre todo polas actividades e as oportunidades de convivencia e de aprendizaxe que este "entorno" pode favorecer. Parabéns!

A biblioteca do IES Salvador de Madariaga (a Coruña), de onte a hoxe.


O IES Salvador de Madariaga, de A Coruña, leva algúns anos intentando mudar a súa biblioteca nun centro de recursos de lectura, información e aprendizaxe, actualizado, atractivo e útil para o seu alumnado. O proceso, que nunca remata, foi longo e non foi doado. Non hai máis que ver o vídeo para darse conta do labor que tiveron que enfrontar. É un exemplo dos procesos de transformación que están vivindo as bibliotecas escolares galegas, pero é sobre todo un exemplo (outros houbo xa, afortunadamente) de intervención na que os protagonistas son o profesorado e o alumnado. Vontade de mudar as cousas é o que transmiten esas imaxes, vontade de mellorar e de acadar un espazo educativo de primeiro nivel. Parabéns a toda a comunidade educativa, principalmente ás persoas que o fixeron posible.

Biblioteca escolar, centro de recursos de aprendizaxe.

Rematado o curso 2009/2010, chega o tempo de racapitular e recoller na memoria final do curso a realidade da biblioteca escolar e as súas achegas á innovación e á mellora da calidade do ensino. Entresacamos da memoria dun IES de Pontevedra, integrado no Plan de mellora de bibliotecas escolares, a seguinte valoración ao avaliar a consecución de obxectivos para este curso recen acabado:

"Obxectivo: facilitar o traballo interdisciplinar: Tamén neste aspecto nos sentimos satisfeitos non só pola acollida das nosas propostas neste sentido -Viaxamos, Xeografía do Courel, Repintamos a Seoane, Ilustramos...--, senón tamén porque moitos compañeir@s romperon o esquema de materia pechada e presenza absolutista do profesor ou profesora ao entender que os rapaces e rapazas aproveitan moito máis e desenvolven a súa capacidade de relación cando se rompe o illamento e a unidireccionalidade. Moitos departamentos colaboraron e traballaron conxuntamente para sacar adiante algunhas das actividades programadas, suxeriron ideas, facilitaron materiais, e un longo etc. (...) houbo moito traballo colaborarivo."

Resolución da convocatoria de Clubs de Lectura- 2009/2010

O Portal Educativo publica a Resolución da Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos, de 30 de decembro de 2009, da convocatoria pola que se incentiva o funcionamento de Clubs de Lectura en centros públicos de ensino secundario,  para o curso 2009/2010.

Un total de 177 clubs de lectura reciben axudas por mor desta resolución, o que representa que nun 48% dos centros públicos que albergan alumnado de ESO, bacharelato, formación profesional, ou ensinanzas de réxime espacil, funciona un club de lectura. Algúns  clubs acollen varios grupos, en función da idade ou dos intereses dos participantes; en varios centros funcionan, ademais, círculos de lectores de pais, nais, profesorado e persoal non docente. Cómpre salientar o papel que nesta realidade está exercendo o profesorado que, sen compensación algunha máis ca satisfacción profesional e humana, están dispostos a poñer en marcha un club de lectura, e a involucrarse desta forma na construción dunha sociedade lectora, tan necesaria para a pervivencia dos espazos democráticos e para a mellora da calidade de vida de todos os cidadáns.

Convocatoria de clubs de lectura en centros de ensino secundario

Con data 4 de novembro, a Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos vén de publicar a Convocatoria  pola que se incentiva o funcionamento de CLUBS DE LECTURA en centros públicos de titularidade da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria, que acollan ensinanzas de educación secundaria, bacharelato, formación profesional ou ensinanzas de réxime especial. A data final para a presentación de solicitudes é o 23 de novembro.

Acceso á convocatoria no Portal Educativo

Resolución da convocatoria

Xornada dos Clubs de Lectura - 2009

O vindeiro 5 de xuño está prevista a realización da Xornada dos Clubs de Lectura, en Santiago de Compostela. Asistirá o profesorado que coordina clubs de lectura en institutos e outros centros de réxime especial e que foron seleccionados na convocatoria de clubs de lectura para o curso 2008/2009, da (daquela) Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa.

Máis información, en Ler en man común, blogue dos clubs de lectura en centros de ensino secundario de Galicia.

Proxecto interdisciplinar en 1º da ESO

A biblioteca escolar constitúe o centro de recursos imprescindible para o desenvolvemento dunha materia pensada para mellorar a competencia informacional do alumnado: PROXECTO INTERDISCIPLINAR (1º ESO). No IES Alexandre Bóveda, de Vigo, están a traballar neste curso un proxecto denominadao Todos somos romanos, e publican un blogue no que se pode seguir o desenvolvemento das súas actividades. Un bo exemplo de aproveitamento desta nova materia dos currículos-LOE en Galicia, unha das dúas comunidades autónomas (a outra é Cataluña) nas que se recoñece cun tempo específico(aínda que mínimo) a necesidade de educar nas habilidades de uso e tratamento da información.